مغز متفکر حملات ۱۱ سپتامبر و طراح عملیاتهای تروریستی؛ از دستگیری در پاکستان تا ۲۰ سال حبس در گوانتانامو و انتظار برای محاکمه.
خالد شیخ محمد؛ مغز متفکر حملات ۱۱ سپتامبر
خالد شیخ محمد، معروف به «کیاسام» (KSM)، یکی از بدنامترین چهرههای تاریخ تروریسم مدرن است. او که به عنوان مغز متفکر حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ شناخته میشود، نزدیک به دو دهه است که در بازداشتگاه گوانتانامو زندانی است و پرونده او همچنان یکی از پیچیدهترین و بحثبرانگیزترین پروندههای قضایی در جهان به شمار میرود.
زندگی شخصی و تحصیلات
خالد شیخ محمد در تاریخ ۱ مارس ۱۹۶۴ (یا به روایتی ۱۴ آوریل ۱۹۶۵) در کویت، از پدر و مادری پاکستانی اهل منطقه بلوچستان به دنیا آمد. خانواده او پیش از تولدش از پاکستان به کویت مهاجرت کرده بودند. او در کویت بزرگ شد و در دوران نوجوانی به عضویت اخوانالمسلمین درآمد.
در سال ۱۹۸۳، خالد شیخ محمد برای ادامه تحصیل به ایالات متحده سفر کرد. او ابتدا وارد کالج چووان در کارولینای شمالی شد و سپس به دانشگاه ایالتی کشاورزی و فنی کارولینای شمالی (North Carolina A&T State University) منتقل گردید. او در سال ۱۹۸۶ موفق به اخذ مدرک کارشناسی در رشته مهندسی مکانیک شد.
آغاز فعالیتهای تروریستی
پس از فارغالتحصیلی، خالد شیخ محمد به افغانستان سفر کرد تا در جهاد علیه اشغالگران شوروی شرکت کند. در آنجا با چهرههای کلیدی القاعده از جمله اسامه بن لادن آشنا شد.
او ابتدا به خاطر مشارکت در طرح «بوجینکا» (Bojinka) در سال ۱۹۹۵ به شهرت بینالمللی رسید. این طرح که توسط برادرزادهاش، رمزی یوسف، طراحی شده بود، نقشهای جاهطلبانه برای انفجار همزمان ۱۱ هواپیمای مسافربری آمریکایی در مسیرهای فراآتلانتیک بود. هرچند این طرح با کشف شدن توسط مقامات فیلیپینی نافرجام ماند، اما نشاندهنده ذهنیت برنامهریزی پیچیده خالد شیخ محمد بود.
او همچنین مسئولیت بمبگذاری مرکز تجارت جهانی در سال ۱۹۹۳، قتل دانیل پرل (خبرنگار آمریکایی) و بمبگذاری در کلوپ شبانه بالی در سال ۲۰۰۲ را بر عهده گرفته است.
طراحی حملات ۱۱ سپتامبر
نقش اصلی خالد شیخ محمد در تاریخ تروریسم، طراحی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ است. او در اواخر سال ۱۹۹۸ یا ۱۹۹۹ ایدهی ربودن هواپیماهای مسافربری و هدایت آنها به برجهای مرکز تجارت جهانی و ساختمان پنتاگون را به اسامه بن لادن ارائه داد.
او نه تنها طراح اصلی این حملات بود، بلکه در مراحل اجرایی آن نیز نقش داشت. در روز ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، خالد شیخ محمد حمله را از یک کافینت در شهر کراچی، پاکستان، دنبال میکرد.
دستگیری و بازداشت
خالد شیخ محمد در تاریخ ۱ مارس ۲۰۰۳، در یک عملیات مشترک توسط سازمان سیا (CIA) و سازمان اطلاعات نظامی پاکستان (ISI) در شهر راولپندی، پاکستان دستگیر شد.
پس از دستگیری، او به مدت سه سال در زندانهای مخفی سیا در نقاط مختلف جهان نگهداری و به شدت شکنجه شد. در سپتامبر ۲۰۰۶، او به همراه سایر زندانیان ارشد القاعده به بازداشتگاه گوانتانامو در کوبا منتقل شد و از آن زمان تاکنون در این بازداشتگاه نگهداری میشود.
روند قضایی
در سال ۲۰۰۸، خالد شیخ محمد به همراه چهار متهم دیگر، در هشت فقره قتل عمد و توطئه برای تروریسم متهم شد. در مارس ۲۰۰۷، او پس از شکنجههای شدید، اعتراف کرد که مغز متفکر حملات ۱۱ سپتامبر و چندین عملیات تروریستی دیگر بوده است.
با این حال، روند قضایی او با فراز و نشیبهای فراوانی همراه بوده است. در ژوئیه ۲۰۲۵، یک دادگاه تجدیدنظر فدرال توافقنامهای را لغو کرد که میتوانست خالد شیخ محمد را از مجازات اعدام معاف کند. سرانجام در اوت ۲۰۲۶، یک قاضی نظامی آمریکا دستور داد که محاکمه او و سه متهم دیگر از ژوئن ۲۰۲۸ در یک دادگاه نظامی آغاز شود.
در اواخر اوت ۲۰۲۶، یک قاضی نظامی آمریکا حکم داد که اظهارات خالد شیخ محمد در بازجوییهای مأموران افبیآی داوطلبانه نبوده و بنابراین نمیتوان از آنها به عنوان مدرک علیه او در دادگاه استفاده کرد.
وضعیت کنونی
خالد شیخ محمد در حال حاضر ۶۲ ساله است و به عنوان بدنامترین زندانی بازداشتگاه گوانتانامو شناخته میشود. او دو فرزند دارد. پرونده او همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد و با توجه به لغو اعترافاتش و تعیین تاریخ محاکمه در سال ۲۰۲۸، آینده قضایی او همچنان نامشخص است. در صورت اثبات اتهامات، وی با مجازات اعدام مواجه خواهد شد.
احتمالا از شخصیت های پایین هم خوشت بیاد
پیشنهاد سردبیر
گزینههای برگزیده تیم تحریریه
© کلیه حقوق سیر تا پیاز محفوظ می باشد. طراحی سایت
نظرات کاربران