برای نیت روزه چه بگوییم؟ اهل شیعه

نیت روزه چگونه باید باشد؟ راهنمای کامل و ساده

نیت روزه یعنی چه؟

شاید برای شما هم سوال شده باشد که برای روزه گرفتن، حتما باید نیت را از قلب بگذرانیم یا جمله خاصی بگوییم؟ پاسخ خیلی ساده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید!

نیت روزه یعنی همین که تصمیم داشته باشید برای رضای خدا، از اذان صبح تا مغرب کاری که روزه را باطل می‌کند انجام ندهید. لازم نیست حتما بگویید «روزه می‌گیرم» یا از ته دل تکرارش کنید. برای اطمینان هم می‌توانید چند دقیقه قبل از اذان صبح و چند دقیقه بعد از مغرب هم از کارهای باطل‌کننده روزه دوری کنید تا یقین پیدا کنید تمام این مدت را روزه بوده‌اید.

زمان نیت روزه؛ از کی تا کی؟

نیت روزه ماه رمضان

• هر شب برای فردا: می‌توانید هر شب از ماه رمضان، برای روزه فردا نیت کنید.

• یکبار برای کل ماه: بهتر است شب اول ماه، نیت روزه همه ماه را یکجا انجام دهید.

• محدوده زمانی: از اول شب تا اذان صبح، هر موقع که نیت کنید اشکال ندارد.

نیت روزه مستحبی

وقت نیت روزه مستحبی از اول شب شروع می‌شود و تا قبل از مغرب ادامه دارد. یعنی اگر تا مغرب کاری که روزه را باطل می‌کند انجام نداده باشید و نیت کنید، روزه‌تان صحیح است.

اگر بدون نیت خوابیدم چه کنم؟

قبل از ظهر بیدار شوم: اگر پیش از اذان صبح بدون نیت خوابیده باشید و قبل از ظهر بیدار شوید و نیت کنید، روزه‌تان صحیح است. فرقی نمی‌کند روزه واجب باشد یا مستحب.

بعد از ظهر بیدار شوم: اگر بعد از ظهر بیدار شوید، دیگر نمی‌توانید نیت روزه واجب کنید.

نیت روزه غیر از ماه رمضان

اگر بخواهید غیر از روزه رمضان، روزه دیگری بگیرید (مثلاً قضا یا نذر)، باید آن را مشخص کنید. مثلاً بگویید: «روزه قضا می‌گیرم».

اما در ماه رمضان، حتی اگر ندانید ماه رمضان است یا فراموش کنید و روزه دیگری را نیت کنید، همان روزه رمضان حساب می‌شود. فقط توجه داشته باشید اگر عمداً نیت روزه غیر رمضان کنید، نه آن روزه قبول است و نه روزه رمضان!

موارد خاص در نیت روزه

اگر اشتباه نیت کنم؟

مثلاً به نیت روز اول ماه روزه بگیرید، بعد بفهمید روز دوم یا سوم بوده است. در این صورت روزه شما صحیح است.

اگر بی‌هوش شوم؟

اگر قبل از اذان صبح نیت کنید و بی‌هوش شوید و در بین روز به هوش بیایید، بنابر احتیاط واجب باید روزه را تمام کنید و اگر تمام نکردید، قضایش را به جا آورید.

اگر بخوابم و بعد از مغرب بیدار شوم؟

اگر قبل از اذان نیت کنید و بخوابید و بعد از مغرب بیدار شوید، روزه‌تان صحیح است.

اگر تازه بفهمم ماه رمضان است

اگر قبل از ظهر بفهمید: در صورتی که کاری که روزه را باطل می‌کند انجام نداده باشید، باید نیت کنید و روزه شما صحیح است.

اگر بعد از ظهر بفهمید یا کار باطل‌کننده انجام داده باشید: روزه شما باطل است. اما باید تا مغرب کار باطل‌کننده انجام ندهید و بعد از ماه رمضان قضای آن روز را بگیرید.

نیت روزه برای نوجوانان (بلوغ)

اگر بچه پیش از اذان صبح ماه رمضان بالغ شود، باید روزه بگیرد. اگر بعد از اذان بالغ شود، روزه آن روز بر او واجب نیست.

روزه قضا و روزه مستحبی

کسی که روزه قضا یا روزه واجب دیگری بر عهده دارد، نمی‌تواند روزه مستحبی بگیرد. اگر فراموش کند و روزه مستحبی بگیرد:

• اگر قبل از ظهر یادش بیاید: روزه مستحبی به هم می‌خورد و می‌تواند نیت را به روزه واجب برگرداند.

• اگر بعد از ظهر یادش بیاید: روزه باطل است.

• اگر بعد از مغرب یادش بیاید: روزه صحیح است (اگرچه خالی از اشکال نیست).

موارد ویژه دیگر

روزه نذر

اگر روزه معینی (مثلاً نذر) بر عهده دارید، باید قبل از اذان صبح نیت کنید. اگر عمداً نیت نکنید، روزه باطل است.

کسی که تصمیم داشته روزه نگیرد

اگر برای روزه واجب غیرمعین (مثل کفاره) تا نزدیک ظهر نیت نکنید، اشکال ندارد. حتی اگر تصمیم داشتید روزه نگیرید یا مردد بودید، اما کاری که روزه را باطل می‌کند انجام ندادید و قبل از ظهر نیت کردید، روزه صحیح است.

کافر و بیمار

• کافر: اگر کافری قبل از ظهر ماه رمضان مسلمان شود، حتی اگر از اذان صبح کاری نکرده باشد، نمی‌تواند آن روز را روزه بگیرد و قضا هم ندارد.

• بیمار: اگر بیمار قبل از ظهر خوب شود و از اذان صبح کاری نکرده باشد، باید نیت کند و روزه بگیرد. اگر بعد از ظهر خوب شود، روزه آن روز واجب نیست.

روز آخر شعبان (روز شک)

روزی که شک دارید آخر شعبان است یا اول رمضان:

• واجب نیست روزه بگیرید.

• اگر خواستید روزه بگیرید، می‌توانید نیت روزه رمضان کنید، ولی بهتر است نیت روزه قضا یا مستحبی کنید.

• اگر در بین روز بفهمید ماه رمضان است، باید نیت را به روزه رمضان تغییر دهید.

اگر از نیت برگردم چه می‌شود؟

در روزه واجب معین (مثل رمضان): اگر از نیت روزه گرفتن برگردید، روزه باطل است. اما اگر فقط نیت کنید که کار باطل‌کننده انجام دهید ولی انجامش ندهید، روزه باطل نمی‌شود.

در روزه مستحب و روزه واجب غیرمعین (مثل کفاره): اگر قصد کنید کار باطل‌کننده انجام دهید یا مردد شوید، ولی انجام ندهید و قبل از ظهر دوباره نیت کنید، روزه صحیح است.

خلاصه نکات کلیدی

• نیت یعنی تصمیم قلبی برای انجام فرمان خدا

• لازم نیست حتماً جمله خاصی بگویید

• زمان نیت از اول شب تا اذان صبح است (برای روزه مستحبی تا قبل از مغرب)

• اگر بدون نیت خوابیدید، قبل از ظهر بیدار شوید و نیت کنید

• در ماه رمضان حتی اگر اشتباهی روزه دیگری را نیت کنید، روزه رمضان حساب می‌شود

• کسی که روزه قضا بر عهده دارد نمی‌تواند روزه مستحبی بگیرد