از ایده تا فیلمنامه «روز چهلم»؛ مرگ و زندگی در کلام امین‌رضا علی‌محمدی

«روز چهلم» روایتی از امید در دل مرگ

امین‌رضا علی‌محمدی، کارگردان فیلم کوتاه «روز چهلم»، درباره شکل‌گیری ایده این اثر گفت: هر ایده حاصل مجموعه‌ای از تصاویر خودآگاه و ناخودآگاه ذهن ماست؛ تصاویری که گاه منشأ آن‌ها را می‌دانیم و گاه بدون آنکه بدانیم، در ذهن باقی می‌مانند تا روزی معنایی تازه بیافرینند.

این فیلم عصر امروز در باکس ۷ فیلم‌های داستانی چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به نمایش درمی‌آید. علی‌محمدی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا توضیح داد: هسته اصلی «روز چهلم» از اتفاقی واقعی برای یکی از نزدیکانش الهام گرفته شده است؛ موقعیتی که قرار نبود به فیلم تبدیل شود، اما با تمرکز بر پایان‌بندی و بازخورد مثبت دوستان و تهیه‌کننده، مسیر ساخت آن فراهم شد.

وی درباره روند طولانی نگارش فیلمنامه افزود: حدود هشت ماه روی فیلمنامه کار کردیم و متنی که ابتدا ۲۲ صفحه بود، در نهایت به سه صفحه رسید. برای من فیلمنامه فرصتی برای اندیشیدن، تحقیق و تعمق در یک موقعیت واقعی است؛ موقعیتی که هرچه بیشتر در آن درنگ کنی، پرسش‌های تازه‌تری پیش می‌آید تا از دل یک اتفاق خاص به دغدغه‌ای عمومی برسی.

علی‌محمدی درباره تقابل مرگ و زندگی و نمادهایی مانند قبرستان و آیین چهل‌روز شست‌وشوی میت گفت: عناصری مثل قبرستان و انتظار برای رسیدن جنازه با غیاب و تعلیق پیوند دارند، اما نکته جذاب این بود که ببینیم زندگی در کنار مرگ چگونه جریان می‌یابد. گاهی مرگ نکاتی را یادآوری می‌کند که در شلوغی روزمره دیده نمی‌شوند و پرسش اصلی این بود که چرا مرگ گاهی آموزه‌هایی دارد که خود زندگی توان انتقال آن را ندارد.

کارگردان «روز چهلم» در پایان تأکید کرد: این اثر بیش از آنکه درباره مرگ باشد، درباره زندگی و استمرار امید است؛ روایتی از انسان‌هایی که در برابر ناشناخته‌ها و موقعیت‌های بی‌پاسخ، همچنان به کورسوی امید چنگ می‌زنند و نشان می‌دهند مرگ می‌تواند معنایی فراتر از یک پایان ساده داشته باشد.

بازیگران و پیشینه آن‌ها

بهار نوحیان، محمد مطهری‌پور، توفیق حیدری و مهری آل‌آقا در این فیلم کوتاه بازی کرده‌اند.

بهار نوحیان متولد ۱۳۵۶ در تهران و فارغ‌التحصیل رشته تئاتر از دانشگاه تهران است. فعالیت هنری خود را در سال ۱۳۷۵ با سریال «سیاه، سفید، خاکستری» آغاز کرد. عمده فعالیت او در تئاتر است و از اعضای ثابت گروه حمیدرضا نعیمی محسوب می‌شود. در سال ۲۰۱۷ برای فیلم «آوا» جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن را از آکادمی سینمایی کانادا دریافت کرد. سبک بازیگری او گزیده‌کارانه است و تمایل دارد زندگی شخصی‌اش را خصوصی نگه دارد.

محمد مطهری‌پور متولد ۱۳۶۲ و فارغ‌التحصیل کارشناسی کارگردانی تئاتر است. فعالیت خود را از سال ۱۳۷۷ در شیراز آغاز کرد و از سال ۱۳۹۰ در تهران ادامه داد. او هم بازیگر و هم کارگردان تئاتر است و در بیش از بیست نمایش از جمله «آشپزخانه» و «زیرزمین» حضور داشته است. در عرصه تصویر، در سریال «یاغی» و فیلم «شنای پروانه» بازی کرده است.

توفیق حیدری بازیگر جوانی است که با نقش «سعید سیم‌کش» در سریال «یاغی» به کارگردانی محمد کارت شناخته شد. او پیش از بازیگری در دوره‌های مستندسازی و فیلم کوتاه محمد کارت شرکت کرده بود و در اصل به دلیل اجرای رپ در کلاس مورد توجه قرار گرفت. متولد جنوب شهر قزوین است و تجربه بازیگری قبلی نداشته و «یاغی» نخستین اثر حرفه‌ای او بوده است.

مهری آل‌آقا (مهری سادات آل‌آقا) متولد ۱۳۴۴ در تهران و دارای دیپلم اقتصاد است. فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۶۷ با تئاتر آغاز کرد. او بازیگر باسابقه‌ای است که در تئاتر، تلویزیون و سینما فعالیت داشته و در سریال «شهرزاد» نیز ایفای نقش کرده است. خودش گفته است که به دلیل «چهره مهربان» اغلب نقش‌های مادرانه به او پیشنهاد می‌شود و امیدوار است بتواند نقش‌های متنوع‌تری را تجربه کند.

فیلمنامه «روز چهلم» را رضا قره‌گوزلی و امین‌رضا علی‌محمدی نوشته‌اند.

در خلاصه داستان «روز چهلم» آمده است: «مریم و یوسف برای بچه‌دار شدن باید چهل روز جنازه بشویند؛ اما در روز چهلم، روستا خالی از جنازه شده است.»