راهنمای کامل نحوه محاسبه کمیسیون رهن و اجاره بر اساس تعرفه قانونی اتحادیه، همراه با مثال‌های عملی، جدول محاسبه و نکات ضروری برای جلوگیری از پرداخت مبالغ غیرمنطقی.

محاسبه کمیسیون مشاور املاک برای رهن و اجاره

محاسبه کمیسیون رهن و اجاره | از تعرفه قانونی تا نکات کاربردی

آگاهی از نحوه محاسبه کمیسیون، شما را از پرداخت مبالغ غیرمنطقی و ناعادلانه مصون میدارد و معاملهای شفاف و عادلانه را تضمین میکند.

در بسیاری از معاملات رهن و اجاره، عدم شفافیت در محاسبه کمیسیون مشاور املاک منجر به سوءتفاهم و حتی اختلاف مالی بین طرفین معامله و مشاور میشود. این مساله زمانی حادتر میشود که بسیاری از مردم از نرخ های مصوب و روش محاسبه قانونی آن اطلاع دقیقی ندارند. این مقاله به طور کامل و با زبانی ساده، نحوه محاسبه کمیسیون رهن و اجاره در سال 1404 را بر اساس آخرین مصوبات اتحادیه، توضیح داده است

کمیسیون رهن و اجاره چیست؟

کمیسیون رهن و اجاره، حق الزحمه قانونی است که بابت خدمات واسطه گری، مشاوره و تنظیم قرارداد، از سوی مالک (موجر) و مستاجر به مشاور املاک پرداخت میشود. این خدمات شامل معرفی طرفین، چانه زنی برای تعیین مبلغ رهن و اجاره، تهیه و تنظیم قرارداد و گاهی پیگیریهای پس از معامله است.

ثبت درخواست خرید یا اجاره خانه

روش محاسبه کمیسیون رهن و اجاره بر اساس تعرفه اتحادیه

محاسبه کمیسیون رهن و اجاره بر یک فرمول نسبتاً استاندارد استوار است، اما پیش از هر چیز باید مبلغ رهن را بر اساس عرف بازار به اجاره تبدیل کنیم. نرخ تبدیل رایج در بازار آن است که هر 1 میلیون تومان رهن، معادل 30 هزار تومان اجاره ماهانه در نظر گرفته میشود.

برای محاسبه دقیق و انلاین کمیسیون رهن و اجاره  کلیک کنید

مراحل محاسبه به شرح زیر است:

1.  تبدیل رهن به اجاره: مبلغ رهن را در عدد 0.03 (یا 3%) ضرب کنید تا معادل اجاره ماهانه آن به دست آید.
       مثال: برای رهن 100 میلیون تومان، معادل اجاره میشود: 100,000,000 × 0.03 = 3,000,000 تومان (سه میلیون تومان).

2.  جمع مبلغ اجاره واقعی و معادل رهن: مبلغ اجاره ماهانه اصلی را با عدد به دست آمده از مرحله قبل جمع کنید.
       مثال: اگر اجاره ماهانه 2 میلیون تومان باشد، جمع آن با معادل رهن (3 میلیون) میشود: 2,000,000 + 3,000,000 = 5,000,000 تومان (پنج میلیون تومان).

3.  محاسبه کمیسیون پایه: مطابق مصوبه اتحادیه، کمیسیون پایه معادل یک چهارم (25%) از جمع به دست آمده در مرحله دوم است. برخی منابع نیز از یک سوم (33%) به عنوان نرخ عرف نام بردهاند که معمولاً حداکثر مبلغ است و توافقی محسوب میشود.
       مثال: یک چهارم 5 میلیون تومان میشود: 5,000,000 ÷ 4 = 1,250,000 تومان (یک میلیون و دویست و پنجاه هزار تومان). این مبلغ، کمیسیون خام است.

4.  افزودن مالیات بر ارزش افزوده: طبق قانون، 9% مالیات بر ارزش افزوده باید به مبلغ کمیسیون پایه اضافه شود.
       مثال: 9% مالیات بر 1,250,000 تومان میشود: 1,250,000 × 0.09 = 112,500 تومان.

5.  تعیین سهم نهایی هر طرف: مبلغ کمیسیون پایه به اضافه مالیات، مبلغ کل قابل پرداخت توسط هر یک از طرفین معامله (مالک و مستاجر) است.
       مثال: 1,250,000 + 112,500 = 1,362,500 تومان. بنابراین، هم مالک و هم مستاجر باید هر کدام این مبلغ را به طور جداگانه به مشاور املاک پرداخت کنند.

برای درک بهتر این فرآیند، محاسبه چند سناریوی متداول در جدول زیر آمده است:

جدول نمونه محاسبه کمیسیون رهن و اجاره (بر اساس نرخ یک چهارم)

مبلغ رهن (تومان) مبلغ اجاره ماهانه (تومان) جمع تبدیل‌شده به اجاره (تومان) کمیسیون پایه (25%) (تومان) مالیات ارزش افزوده (9%) (تومان) سهم نهایی هر طرف (تومان)
100,000,000 2,000,000 5,000,000 1,250,000 112,500 1,362,500
300,000,000 5,000,000 14,000,000 3,500,000 315,000 3,815,000
500,000,000 8,000,000 23,000,000 5,750,000 517,500 6,267,500
0 (رهن کامل) 0 15,000,000 3,750,000 337,500 4,087,500

نکته جدول: در رهن کامل، فقط مبلغ رهن در فرمول وارد میشود. مثلاً برای رهن کامل 500 میلیون تومان، معادل اجاره 15 میلیون تومان محاسبه و سپس 25% از آن به عنوان کمیسیون پایه در نظر گرفته میشود.
 

محاسبه کمیسیون رهن و اجاره به چه صورت است؟


محاسبه کمیسیون برای تمدید قرارداد

اگر مستاجر قبلی و مالک برای دوره جدید، مجدداً از خدمات همان مشاور املاک برای تمدید قرارداد استفاده کنند، نرخ کمیسیون کاهش می یابد. بر اساس نرخ‌نامه برخی اتحادیه‌های استانی مانند گیلان، کمیسیون تمدید قرارداد معادل یک هشتم (12.5%) از جمع مبلغ اجاره و معادل رهن است. این مبلغ نیز پس از افزودن 9% مالیات، به طور مساوی بین مالک و مستاجر تقسیم میشود.


چه زمانی ممکن است کمیسیون متفاوت باشد؟

-   توافق بر نرخ عرف (یک سوم): برخی دفاتر املاک ممکن است بر اساس عرف محلی یا کیفیت خدمات ارائه‌شده، نرخ یک سوم را درخواست کنند. این نرخ، معمولاً حداکثر نرخ متداول است و پذیرش آن کاملاً توافقی است.
-   خدمات ویژه مشاور: اگر مشاور املاک خدماتی فراتر از حد معمول ارائه دهد (مانند یافتن مستاجر یا ملک در زمان بسیار کوتاه، چانه‌زنی مؤثر برای شرایط بهتر، یا حل و فصل پیچیدگی‌های قانونی خاص)، میتواند مذاکره برای دریافت حقالزحمه بالاتر بر اساس توافق را داشته باشد.
-   تفاوت استانی: نرخ‌نامه مصوب اتحادیه مشاوران املاک هر استان ملاک نهایی است. اگرچه فرمول کلی یکسان است، اما درصدهای دقیق (مانند 25% یا 33%) ممکن است در شهرهای مختلف اندکی متفاوت باشد. بنابراین بهتر است از نرخنامه اتحادیه شهر خود مطلع شوید.


نکات طلایی و هشدارهای مهم

1.  محاسبه گرهای آنلاین: برای محاسبه سریع و دقیق، میتوانید از ماشین حساب های آنلاین کمیسیون استفاده کنید. فقط دقت کنید که نرخ مالیات (9%) و نرخ پایه (معمولاً 25%) در آن لحاظ شده باشد.
2.  قبل از معامله توافق کنید: حتماً قبل از انجام معامله و امضای هرگونه سندی، با مشاور املاک بر سر مبلغ و نحوه محاسبه کمیسیون به توافق واضح و کتبی برسید. این کار از بروز اختلاف در پایان کار جلوگیری میکند.
3.  تسویه حساب پس از ثبت قرارداد: پرداخت کمیسیون باید پس از تنظیم و امضای نهایی قرارداد و ترجیحاً پس از دریافت کلید یا واریز رهن انجام شود. از پرداخت مبالغ کلان به عنوان پیش‌پرداخت قبل از اتمام کار خودداری کنید.
4.  دریافت رسید: پس از پرداخت، رسید رسمی و دارای مهر و امضا از دفتر املاک دریافت کنید. در رسید باید مبلغ پرداختی، بابت آن و تاریخ به وضوح قید شده باشد.
5.  حق شکایت: در صورت درخواست مبلغی به شدت غیرمنطقی یا خارج از عرف و نرخ نامه (که اصطلاحاً به آن «رأسی» میگویند)، شما حق دارید موضوع را با اتحادیه صنف مشاوران املاک شهر خود یا سازمان تعزیرات حکومتی در میان بگذارید. نظرات کاربران در صفحات مختلف نشان میدهد پیگیری از این طریق میتواند مؤثر واقع شود.


جمع‌بندی

محاسبه کمیسیون رهن و اجاره بر پایه تبدیل رهن به اجاره و اعمال درصد مصوب (عموماً 25%) بر مجموع آنهاست. با آگاهی از این فرمول و اضافه کردن 9% مالیات ارزش افزوده، میتوانید سهم عادلانه خود را به راحتی محاسبه کنید. به خاطر داشته باشید که شفافیت، توافق قبلی و دریافت رسید، سه رکن اصلی برای جلوگیری از مشکلات متداول در این زمینه هستند. آگاهانه معامله کردن، حق مسلم شماست.

پشتیبانی آنلاین