روز جهانی زبان مادری؛ بزرگداشت تنوع زبانی و فرهنگی

روز جهانی زبان مادری

روز ۲۱ فوریه (برابر با ۲ اسفند) از سوی سازمان یونسکو به‌عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده است. این نام‌گذاری در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ با هدف پاسداشت تنوع زبانی و فرهنگی جهان صورت گرفت. متعاقب آن، مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز سال ۲۰۰۸ را به عنوان سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد.

پیشینهٔ نام‌گذاری

داستان نام‌گذاری این روز به سال ۱۹۵۲ بازمی‌گردد، زمانی که گروهی از دانشجویان دانشگاه‌های شهر داکا، پایتخت کنونی بنگلادش (که آن زمان پاکستان شرقی نام داشت و هنوز به استقلال نرسیده بود)، برای به رسمیت شناخته شدن زبان بنگالی به عنوان دومین زبان رسمی پاکستان (در کنار اردو)، دست به تظاهرات مسالمت‌آمیزی زدند. در پی این اعتراض، پلیس به سوی دانشجویان شلیک کرد و شماری از آنان جان باختند. پس از استقلال بنگلادش از پاکستان، دولت این کشور پیشنهاد بزرگداشت این روز را به یونسکو ارائه داد. سرانجام در ۱۷ نوامبر ۱۹۹۹، سازمان یونسکو ۲۱ فوریه را روز جهانی زبان مادری اعلام کرد و از سال ۲۰۰۰، این روز در بسیاری از نقاط جهان گرامی داشته می‌شود.

روز جهانی زبان مادری در ایران

در ایران نیز نخستین بار در دوم اسفند ۱۳۸۲ (مصادف با ۲۱ فوریه ۲۰۰۴)، مراسمی به مناسبت این روز در دانشگاه علم و صنعت ایران، از سوی دانشجویان ترک‌زبان دانشگاه‌های تهران برگزار شد.