فخری خوروش | زندگی، آثار و دلیل مهاجرت به آمریکا

فخری خوروش؛ بانوی باشکوه تئاتر و سینمای ایران که بود و چرا رفت؟

فخری خوروش، نامی آشنا برای علاقه‌مندان به سینمای کلاسیک و تئاتر ایران است. او بازیگری بود که با چهره‌ی ماندگار و صدای خاص خود، نقشی فراموش‌نشدنی در آثار کارگردانان بزرگ موج نوی سینمای ایران ایفا کرد. از بازی درخشان او در فیلم «آقای هالو» تا نقش تاریخی «مهدعلیا» در سریال «امیرکبیر»، همه و همه نشان از توانایی بالای این هنرمند در خلق شخصیت‌های باورپذیر داشت.

اما زندگی این هنرمند پیشکسوت فراز و نشیب‌های بسیاری داشت؛ از طرد شدن از سوی خانواده به خاطر علاقه به هنر، تا مهاجرت تلخ در واپسین سال‌های عمر. در این مقاله، به طور کامل به بیوگرافی، زندگی شخصی، علت شهرت، تعداد فرزندان و مهم‌ترین دلیل مهاجرت این بانوی بزرگ می‌پردازیم.

بیوگرافی: از کرمانشاه تا صحنه‌های تئاتر

فخری خوروش با نام اصلی فخری اسودی در ۱۰ خرداد ۱۳۰۸ (برخی منابع ۱۳۰۹) در شهر کرمانشاه به دنیا آمد . او دوران تحصیل را با هوش و تلاش بسیار پشت سر گذاشت و در سن ۱۶ سالگی موفق به اخذ دیپلم شد. پس از آن وارد دانشسرا شد و مدتی به شغل معلمی پرداخت.

علاقه او به علم و درمانگری باعث شده بود که آرزوی پزشک شدن را در سر داشته باشد، اما سرنوشت مسیر دیگری برایش رقم زد. زمانی که در انجمن جامعه لیسانس‌ها فعالیت می‌کرد، به دلیل استعداد خاصی که در بازیگری داشت، برای نقش‌آفرینی در تئاتر انتخاب شد .

نخستین گام‌ها و مخالفت خانواده

اولین تجربه جدی او بازی در نمایش «دست‌های آلوده» اثر ژان-پل سارتر بود. این اجرا آن‌قدر درخشان بود که مسیر زندگی او را برای همیشه تغییر داد. اما ورود به دنیای بازیگری در آن سال‌ها و در یک خانواده سنتی، کار آسانی نبود. او خود در مصاحبه‌ای تعریف کرده بود که وقتی بازیگر شد، به مدت ۹ سال پدر و مادرش او را ندیدند و از خانواده طرد شد. این طرد شدن تا جایی ادامه داشت که وقتی پدرش برای درمان به تهران آمد، اجازه ملاقات با او را نداشت و تنها توانست از پشت شیشه اتاق عمل او را ببیند .

با این حال، پایداری و عشق به هنر بالاخره نتیجه داد. پس از سال‌ها، پدرش که تحت عمل جراحی موفقیت‌آمیزی قرار گرفته بود، متوجه نقش دخترش در این سلامتی شد. او برای تماشای نمایش «بلبل سرگشته» به دعوت فخری رفت و پس از پایان کار، با جمله‌ای محبت‌آمیز به او گفت: «تو سال‌ها معلم بچه‌ها بودی و حالا معلم بزرگسالان هستی» . این سخن پدر، بزرگترین تأییدی بود که دل فخری را برای ادامه مسیر محکم کرد.
 

زندگی هنری: تئاتر تا اوج سینما

فخری خوروش فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۳۴ با بازی در فیلم «برای تو» آغاز کرد. او در طول سال‌های فعالیتش، همکاری نزدیکی با غول‌های کارگردانی ایران داشت؛ از جمله داریوش مهرجویی، ناصر تقوایی، بهمن فرمانآرا، علی حاتمی و محمدرضا اصلانی .

برخی از مهم‌ترین آثار سینمایی او عبارتند از:

•  آقای هالو (۱۳۴۹، داریوش مهرجویی): نقش "مهری" که نقطه عطفی در کارنامه سینمایی او بود .
•  نفرین (۱۳۵۲، ناصر تقوایی)
•  شازده احتجاب (۱۳۵۳، بهمن فرمانآرا)
•  شطرنج باد (۱۳۵۵، محمدرضا اصلانی)
•  سوته‌دلان (۱۳۵۶، علی حاتمی)

پس از انقلاب اسلامی، او از معدود بازیگران زنی بود که به فعالیت خود ادامه داد و حتی درخشان‌ترین نقش خود یعنی مهدعلیا (مادر ناصرالدین شاه) را در سریال ماندگار «امیرکبیر» (۱۳۶۳-۱۳۶۴) ایفا کرد . همچنین در سریال‌های مذهبی و تاریخی مانند «امام علی» و «پهلوانان نمیمیرند» نیز حضور یافت.

افتخارات
در سال ۲۰۱۰، طی سومین دوره جشنواره فیلم‌های ایرانی سانفرانسیسکو، از یک عمر فعالیت هنری فخری خوروش تقدیر به عمل آمد .

زندگی شخصی: ازدواج‌ها و فرزندان

زندگی شخصی فخری خوروش همواره مورد توجه رسانه‌ها و مردم بوده است. او دو بار ازدواج کرد.

- ازدواج اول: همسر اول او جواد اسودی نام داشت. او یک معلم بود و فخری در سال ۱۳۲۷ و در سن ۱۸ سالگی با او ازدواج کرد. این ازدواج که منجر به نقل مکان او از کرمانشاه به تهران شد، چند سال بعد به جدایی انجامید .

- ازدواج دوم: او سپس با شاپور شیبانی، که شخصیتی فرهنگی و هنردوست بود، ازدواج کرد. شاپور شیبانی برادر جمشید شیبانی (خواننده و آهنگساز مشهور) بود. لازم به ذکر است که در برخی منابع به اشتباه از جمشید شیبانی به عنوان همسر فخری خوروش نام برده شده است .

تعداد فرزندان

حاصل ازدواج دوم او، دو فرزند به نام‌های یک دختر و یک پسر بود. همین دو فرزند نقش کلیدی در تصمیم او برای مهاجرت به آمریکا داشتند .

خلاصه اطلاعات کلیدی

برای دسترسی سریع شما، اطلاعات مهم زندگی این هنرمند را در جدول زیر گردآوری کرده‌ایم:

دلیل مهاجرت: چرا فخری خوروش رفت؟

یکی از پرسش‌های اصلی مخاطبان درباره سرنوشت این بازیگر، دلیل ماندگار شدنش در خارج از کشور است. فخری خوروش در سال ۱۳۸۴ و پس از بازی در آخرین فیلمش «یک بوس کوچولو» (بهمن فرمان‌آرا)، راهی ایالات متحده آمریکا شد و دیگر به ایران بازنگشت .

اما دلیل اصلی این مهاجرت چه بود؟ او خود در مصاحبه‌ای صریح به این سوال پاسخ داد:

«علت آمدنم به آمریکا این بود که این آمدن و رفتن‌ها برایم خیلی سخت بود و باید کاری می‌کردم که اقامتم دست خودم باشد و سالی یک دفعه راحت بیایم... وقتی دخترم سیتی‌زن شد، از طریق دخترم گرین‌کارتم را گرفتم.» 

بر اساس این گفته و دیگر گزارش‌ها، دو دلیل عمده برای اقامت او در آمریکا وجود داشت:

1.  خستگی از رفت و آمد: سال‌ها رفت و آمد بین ایران و آمریکا برای دیدن فرزندانش که در آنجا ساکن بودند، برای او در سنین بالا سخت و طاقت‌فرسا بود.
2.  تجمع خانواده: هر دو فرزند او در آمریکا زندگی می‌کردند . بنابراین، تصمیم گرفت برای همیشه در کنار خانواده‌اش بماند و دیگر سختی دوری و سفر را تحمل نکند.

او در سال‌های پایانی عمر در لس آنجلس سکونت داشت و سرانجام پس از مدتی تحمل یک بیماری سخت، در روز شنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۲ (مصادف با ۱۰ ژوئن ۲۰۲۳) در سن ۹۴ سالگی در بیمارستانی در لس آنجلس چشم از جهان فروبست .

سخن آخر

فخری خوروش نه فقط یک بازیگر، که نمادی از پایداری و عشق به هنر در دوران گذار ایران بود. او از دل یک خانواده سنتی برخاست، برای هنرش سال‌ها طرد شد، اما در نهایت به یکی از محترم‌ترین چهره‌های هنر ایران تبدیل گشت. اگرچه واپسین سال‌های عمر را در غربت و دور از وطن گذراند، اما نام او با نقش‌های بی‌نظیرش در تاریخ سینما و تلویزیون ایران برای همیشه جاودانه خواهد ماند. او در مصاحبه‌ای گفته بود که اگر دوباره به دنیا بیاید، باز هم بازیگر تئاتر می‌شود، چرا که این هنر با روح و جانش عجین شده بود .