ماجرای طاعون روسیه؛ از مرگ یک زن جوان تا قرنطینه ۲۰۰ نفر

ماجرای طاعون روسیه؛ از مرگ یک زن جوان تا قرنطینه ۲۰۰ نفر

ماجرایی که از مرگ یک کارمند جوان در یک مرکز تحقیقاتی در سیبری آغاز شد، حالا به یکی از خبرهای بحث‌برانگیز روز تبدیل شده است. یک زن ۲۸ ساله که در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک روسیه کار می‌کرد، پس از ابتلا به ذات‌الریه شدید درگذشت و در پی آن، نزدیک به ۲۰۰ نفر که با او در تماس بودند تحت مراقبت پزشکی قرار گرفتند. همین اتفاق باعث شد نام «طاعون» بار دیگر در صدر جست‌وجوها قرار بگیرد.

با این حال، یک نکته مهم وجود دارد: مقام‌های بهداشتی روسیه تاکنون مرگ این زن بر اثر طاعون را تأیید نکرده‌اند و علت رسمی مرگ، ذات‌الریه با منشأ نامشخص اعلام شده است.

ماجرای طاعون در روسیه از کجا شروع شد؟

ماجرا در منطقه ایرکوتسک در سیبری آغاز شد؛ جایی که یک مرکز تخصصی برای تحقیقات مربوط به بیماری‌های خطرناک، از جمله طاعون، فعالیت می‌کند.

بر اساس گزارش رسانه‌های محلی، زنی ۲۸ ساله به نام داریا شیپیلووا که به‌عنوان تکنسین آزمایشگاه در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون سیبری و خاور دور کار می‌کرد، در روزهای پایانی سپتامبر دچار بیماری شدید شد. او در بیمارستان شهر شِلِخوف بستری شد و پس از چند روز درگذشت.

مرگ او زمانی حساسیت بیشتری پیدا کرد که مشخص شد محل کارش با تحقیقات مربوط به طاعون ارتباط مستقیم داشته است.

برخی گزارش‌های رسانه‌ای مدعی شدند که او هنگام کار با نمونه‌های زنده، با یک لوله آزمایش حاوی عامل بیماری‌زا مواجه شده و احتمالاً این اتفاق با بیماری او ارتباط داشته است. اما این روایت تاکنون به شکل رسمی تأیید نشده و مقام‌های روسیه گفته‌اند آزمایش‌های انجام‌شده، ارتباط مشخصی میان بیماری او و فعالیت حرفه‌ای‌اش نشان نداده است.

آزمایشگاه طاعون روسیه کجاست و چه کاری انجام می‌دهد؟

آزمایشگاه یا مؤسسه تحقیقات ضدطاعون روسیه در منطقه ایرکوتسک سیبری، یکی از مراکزی است که برای شناسایی، پایش و مطالعه بیماری‌های عفونی خطرناک از جمله طاعون فعالیت می‌کند. نام این مرکز پس از مرگ یک کارمند ۲۸ ساله بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت؛ با این حال، ارتباط قطعی میان فعالیت آزمایشگاه و علت مرگ او تاکنون تأیید نشده است. همین ابهام باعث شده عبارت «آزمایشگاه طاعون روسیه» به یکی از جست‌وجوهای مرتبط با این ماجرا تبدیل شود.

چرا نزدیک به ۲۰۰ نفر تحت نظر قرار گرفتند؟

پس از مرگ این زن، مقام‌های بهداشتی روسیه برای جلوگیری از هرگونه احتمال انتقال بیماری، افرادی را که با او در تماس بودند شناسایی و تحت نظارت پزشکی قرار دادند.

گزارش‌ها از قرار گرفتن حدود ۲۰۰ نفر تحت مراقبت یا نظارت پزشکی حکایت دارند. بخشی از این افراد در مراکز درمانی تحت نظر قرار گرفتند و اقدامات پیشگیرانه در چند مرکز درمانی منطقه نیز افزایش یافت.

این اقدام به معنی تأیید شیوع طاعون نیست. در چنین شرایطی، اگر احتمال تماس با یک بیماری عفونی خطرناک وجود داشته باشد، بررسی افراد در تماس و محدود کردن رفت‌وآمد آنها می‌تواند یک اقدام احتیاطی برای جلوگیری از انتشار احتمالی بیماری باشد.

مقام‌های روسیه نیز تأکید کرده‌اند که وضعیت منطقه تحت کنترل است و تاکنون ارتباطی میان مرگ این زن و انتشار گسترده طاعون تأیید نشده است.

آیا زن جوان واقعاً بر اثر طاعون فوت کرده است؟

این مهم‌ترین سؤال ماجراست و پاسخ آن در حال حاضر قطعی نیست.

برخی رسانه‌ها و منابع محلی علت مرگ داریا شیپیلووا را به طاعون ریوی نسبت داده‌اند و حتی جزئیاتی درباره احتمال تماس او با عامل بیماری مطرح کرده‌اند. در مقابل، نهاد بهداشت عمومی روسیه اعلام کرده که تشخیص ثبت‌شده برای او «ذات‌الریه با علت نامشخص» بوده است. همچنین مقام‌های بهداشتی گفته‌اند آزمایش نمونه‌ها، عامل بیماری‌زایی مرتبط با فعالیت حرفه‌ای او را نشان نداده است.

به همین دلیل، استفاده از عبارت‌هایی مانند «شیوع قطعی طاعون در روسیه» یا «مرگ قطعی بر اثر طاعون» در حال حاضر دقیق نیست.

حتی گزارش‌های رسانه‌های معتبر بین‌المللی نیز هنگام پرداختن به این اتفاق از عباراتی مانند «مورد مشکوک» و «احتمال طاعون ریوی» استفاده کرده‌اند.

طاعون ریوی چیست و چرا این‌قدر نگرانی ایجاد کرده است؟

طاعون یک بیماری عفونی است که عامل آن باکتری Yersinia pestis است. این بیماری بیشتر با جوندگان و کک‌های آلوده ارتباط دارد و در صورت درمان نشدن می‌تواند خطرناک باشد.

یکی از شکل‌های بیماری، طاعون ریوی است که ریه‌ها را درگیر می‌کند و برخلاف برخی انواع دیگر طاعون، می‌تواند از طریق قطرات تنفسی میان افراد منتقل شود. به همین دلیل، اگر یک مورد واقعی و تأییدشده از طاعون ریوی شناسایی شود، شناسایی افراد در تماس و مراقبت پزشکی از آنها اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

با این حال، طاعون امروزه بیماری قابل درمانی است و تشخیص سریع و استفاده از آنتی‌بیوتیک مناسب می‌تواند شانس بهبود را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. سازمان جهانی بهداشت نیز بر اهمیت درمان سریع در موارد ابتلا تأکید دارد.

بیشتر بدانید: طاعون چیست؟ انواع طاعون، طاعون ریوی و علائم بیماری

چرا نام روسیه و سیبری دوباره با طاعون گره خورده است؟

سیبری و بخش‌هایی از روسیه سابقه وجود طبیعی عامل طاعون را دارند و این بیماری در برخی مناطق در جمعیت حیوانات وحشی وجود داشته است. بنابراین وجود مراکز تخصصی برای پایش و تحقیق درباره طاعون در این مناطق موضوع تازه‌ای نیست.

مؤسسه‌ای که داریا شیپیلووا در آن فعالیت می‌کرد نیز یکی از مراکز تخصصی روسیه در زمینه بیماری‌های ضدطاعون محسوب می‌شود. همین موضوع باعث شده مرگ یک کارمند این مرکز، حساسیت بسیار بیشتری نسبت به یک مورد معمول ذات‌الریه ایجاد کند.

از سوی دیگر، اقدام‌های پیشگیرانه در منطقه، از جمله نظارت بر افراد در تماس و محدودیت‌هایی در برخی مراکز درمانی، باعث شد خبر در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب گسترده‌ای پیدا کند.

آیا طاعون در روسیه شیوع پیدا کرده است؟

تا زمان انتشار این گزارش، شواهدی برای تأیید یک شیوع گسترده طاعون در روسیه ارائه نشده است.

آنچه به‌طور مشخص می‌دانیم این است که یک کارمند مؤسسه ضدطاعون در ایرکوتسک پس از ابتلا به بیماری شدید تنفسی فوت کرده، نزدیک به ۲۰۰ نفر از افراد مرتبط با او تحت مراقبت یا نظارت قرار گرفته‌اند و مقام‌های روسیه برای بررسی وضعیت، اقدامات پیشگیرانه انجام داده‌اند. اما علت مرگ همچنان محل اختلاف گزارش‌هاست و طاعون به‌عنوان علت قطعی اعلام نشده است.

حتی ایالات متحده نیز اعلام کرده که گزارش‌های مربوط به این مورد مشکوک را زیر نظر دارد؛ موضوعی که باعث شده ماجرای ایرکوتسک بیش از پیش مورد توجه رسانه‌های جهان قرار بگیرد.

چرا این خبر دوباره ترس از یک بیماری قدیمی را زنده کرد؟

نام طاعون برای بسیاری از مردم یادآور همه‌گیری‌های تاریخی و مرگ میلیون‌ها نفر است؛ اما شرایط امروز با قرن‌های گذشته تفاوت زیادی دارد.

دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌ها، سیستم‌های مراقبت بهداشتی، روش‌های تشخیص بیماری و امکان شناسایی افراد در تماس باعث شده برخورد با بیماری بسیار متفاوت از گذشته باشد.

آنچه در روسیه باعث نگرانی شده، بیشتر ابهام درباره علت بیماری و مرگ یک کارمند آزمایشگاه و اقدامات احتیاطی گسترده پس از آن است؛ نه اینکه تاکنون شیوع گسترده طاعون در این کشور تأیید شده باشد.

به همین دلیل، بهتر است خبرهای مربوط به «طاعون روسیه» را با دقت دنبال کرد و میان گزارش‌های تأییدشده و ادعاهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی تفاوت گذاشت.

جمع‌بندی

ماجرای طاعون روسیه از مرگ داریا شیپیلووا، کارمند ۲۸ ساله یک مؤسسه تحقیقات ضدطاعون در منطقه ایرکوتسک، آغاز شد؛ اما هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که او بر اثر طاعون جان باخته است. مقام‌های بهداشتی روسیه علت مرگ را ذات‌الریه با منشأ نامشخص اعلام کرده‌اند و در عین حال، نزدیک به ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او را تحت نظارت قرار داده‌اند.

بنابراین، در حال حاضر صحبت از یک مورد مشکوک و بررسی‌های پیشگیرانه دقیق‌تر از اعلام «شیوع طاعون در روسیه» است. اگر نتایج آزمایش‌های بیشتر یا موارد جدیدی از ابتلا اعلام شود، تصویر دقیق‌تری از آنچه در ایرکوتسک رخ داده به دست خواهد آمد.